حضور خواجه آن را پاره پاره كرد و از سر تغيّر پاره‌هاى آن را به صورت وى پرتاب كرد . داناى بزرگ كه از اين بىحرمتى سخت رنجيده خاطر شده بود به دربار هلاكوخان مغول روى آورد و پس از اين‌كه مورد اعتماد وى قرار گرفت فتح بغداد و سرزمينهايى را كه اين شهر مركز حكومت آنها بود چنان در نظر خان مغول آسان جلوه داد كه هلاكوخان بدان‌جا لشكر كشيد و پس از اين‌كه پيروز شد چنان‌كه غالبا مىدانند خليفه و همهء فرزندان ذكورش را كشت . « 1 » ضمن ذكر بزرگ‌ترين و معروف‌ترين اجداد ميرزا رضى به اين نكته راه يافتم كه نام و نسب دودمان در ايران چندان مورد اعتنا و اعتبار نيست ، و كمتر كسى به قدمت و بزرگى دودمان خود مىنازد . چنان كه در دربار ايران به زحمت دو تن مىتوان يافت كه نام و نشان سه پشت اجداد پدر يا مادر خود را بدانند . خانهء مسكونى ميرزا رضى گشاده و وسيع نيست اما بسيار پاكيزه و فرح افزاست ، ديوارهايش به نقش و نگارهاى زيبا و ديده‌نواز و كتيبه‌هاى پرمعنى آراسته است . آنچه در نظرم شگفت نمود اين بود كه ديوار بعضى از اتاقها و تالارهاى اين خانه از كاشيهاى چهار گوشه منقش به تصاويرى بود كه با اين‌كه همه به چشم زيبا مىنمودند فقط يك چشم داشتند ، و دريافتم اين تصاوير را از آن يك چشم نقش بسته‌اند تا فكر نمازگزاران به ديدن آنها پريشان نگردد . گفتنى است كه مسلمانان بر اطلاق عكس و تصوير را بد مىدانند ، و غالبا بر اين اعتقادند سكونت در خانه‌هايى كه ديوار اتاقهايش آراسته به تصوير است گناه دارد ، و نماز و عباداتى كه در آن خوانده و بجا آورده شود هرگز مورد قبول يزدان پاك قرار نمىگيرد . مىگويند بسا روى مىدهد كه ذهن آدمى به هنگام گزاردن نماز در چنين منازل معطوف تصوّرات واهى جسمانى مىشود . و براى پرهيز از اين نادرستيها اگر به سكونت در چنين خانه‌ها ناچار شوند نخست يك چشم تصاوير را با نوك تيغهء چاقو يا چيزى شبيه آن درمىآورند ؛ و ميرزا رضى كه بدين نكته آشنا بود به صورتگر دستور داده بود به هنگام نقش آفرينى بر كاشيها به نقش يك چشم بر صورتها بسنده كند . عالمان دين بر اين باورند كه گزاردن نماز در اتاقها يا تالارهايى كه چنين

--> ( 1 ) هلاكو خان مغول روز نهم صفر 656 هجرى قمرى وارد بغداد شد . بنابر اين شكست خليفه و فتح خان مغول در قرن سيزدهم ميلادى - قرن هفتم هجرى اتفاق افتاده است .